Chairside 30
سرنوشت دندان را فقط با معیارهای رستوریتیو تعیین نکنیم
بیمار برای مشاوره ارجاع شده بود با یک سؤالِ مشخص: پروگنوزِ دندانِ ۷ چیست و نگهش داریم یا بکشیم.
شرحِ مراجعه. دخترِ ۱۵ ساله، ارجاعشده برای تعیینِ پروگنوزِ دندانِ ۷ و تصمیمگیری دربارهٔ حفظ یا کشیدنِ آن.
ارزیابی. ساختارِ باقیماندهٔ تاج برای فرولِ کافی نبود و جراحیِ افزایشِ طولِ تاج هم در این دندان امکانپذیر نبود، یعنی راهی برای جبرانِ نبودِ فرول وجود نداشت. بهداشتِ بیمار هم ضعیف بود. اگر فقط همینها را کنار هم بگذاریم، دندان پروگنوزِ ضعیف دارد و در یک بیمارِ بزرگسال احتمالاً کاندیدِ کشیدن است.
اما یک متغیر دیگر هم در این پرونده هست که وزنش از همهٔ اینها بیشتر است: سنِ بیمار. در ۱۵ سالگی رشد تمام نشده و ایمپلنت روی میز نیست. اگر امروز دندان کشیده شود، چند سال فاصله تا زمانِ مجازِ ایمپلنت باقی میماند و ریج در همین فاصله آتروفی میشود. یعنی هزینهٔ کشیدن فقط از دست دادنِ دندان نیست، از دست دادنِ استخوانی است که قرار بوده بسترِ درمانِ بعدی باشد. تا وقتی ریشه در استخوان است، ارتفاع و عرضِ ریج حفظ میشود.
تصمیم. در مشاوره نوشتم که با توجه به سنِ بیمار، دندان باید حفظ شود.
منظورم از حفظ کردن، لزوماً بازگرداندنِ فانکشنِ کامل نیست. در این مرحله هدف نگه داشتنِ ریشهها در استخوان است، حتی اگر شرایطِ ایدهآلِ رستوریتیو فراهم نباشد. اگر تنها کارِ ممکن درمانِ ریشه و سیلِ سطح باشد و فقط ریشهها باقی بمانند، همان هم کارِ خودش را میکند. بیمار باید به سنی برسد که درمانِ نهایی برایش قابلِ اجرا باشد، با استخوانی که هنوز سرِ جایش است.
این تصمیم یک شرط دارد. ریشهٔ باقیمانده تا وقتی عاری از عفونت باشد استخوان را حفظ میکند؛ ریشهٔ عفونی دقیقاً همان استخوان را از بین میبرد که به خاطرش نگهش داشتهایم. با توجه به بهداشتِ ضعیفِ بیمار، پیگیریِ منظم بخشی از خودِ درمان است، نه یک توصیهٔ اضافه.
️Clinical Tip: پروگنوز خصوصیتِ ثابتِ دندان نیست. بستگی دارد به اینکه دندان قرار است چه نقشی و برای چه بازهٔ زمانی ایفا کند. در بیمارِ نوجوان، کشیدن علاوه بر دندان، بسترِ درمانِ آینده را هم حذف میکند. سؤال این نیست که این دندان چقدر قابلِ ترمیم است، این است که تا رسیدنِ بیمار به سنِ درمانِ نهایی چه چیزی باید حفظ شود.
محتوای این صفحه برای استفادهٔ آموزشی دندانپزشکان و دانشجویان دندانپزشکی تهیه شده است.