NCCL

تعریف

NCCL به از دست رفتن بافت سخت در ناحیه‌ی سرویکال دندان و نزدیک CEJ گفته می‌شود، بدون آن‌که پوسیدگی در کار باشد. شکل ضایعه متغیر است: گوه‌ای با زوایای تیز، کاسه‌ای و کم‌عمق، یا شیار خطی. بیشتر روی سطح باکال دیده می‌شوند و پره‌مولرها شایع‌ترین دندان‌های درگیرند. علت آن چندعاملی است و سه مکانیسم در آن مطرح می‌شود: ابریژن (سایش مکانیکی، عمدتاً مسواک و خمیردندان ساینده)، اروژن (انحلال شیمیایی با اسید با منشأ خارجی یا داخلی)، و ابفرکشن (فرضیه‌ی تخریب ناشی از استرس اکلوزالی در ناحیه‌ی سرویکال). شیوع آن با افزایش سن بالا می‌رود.

مرز مفهوم و سوءبرداشت‌ها

مهم‌ترین اشتباه، نسبت‌دادن ضایعه به یک علت واحد است. دیدن یک ضایعه‌ی گوه‌ای و گفتن «این از مسواک است» یا «این ابفرکشن است» هر دو یک خطای مشترک دارند: شکل ضایعه علت را اثبات نمی‌کند. در بیشتر بیماران دو یا سه مکانیسم هم‌زمان روی یک سطح کار کرده‌اند و آنچه در شواهد بالینی قوی‌ترین ارتباط را نشان می‌دهد، ترکیب اروژن و ابریژن است، در حالی‌که نقش نیروی اکلوزالی هنوز اثبات‌نشده باقی مانده است.

سوءبرداشت دوم این است که وجود ضایعه به معنای نیاز به ترمیم است. بسیاری از NCCLها بدون علامت‌اند، فعال نیستند و سال‌ها ثابت می‌مانند. ترمیم کردن آن‌ها به‌صورت خودکار یعنی وارد کردن یک رستوریشن به دشوارترین ناحیه‌ی باند، بدون آن‌که مشکلی حل شده باشد.

سوءبرداشت سوم مربوط به خودِ باند است. عاج کف این ضایعات معمولاً اسکلروتیک است: توبول‌ها بسته و مینرالیزه شده‌اند و سطح از نظر شیمیایی و ساختاری با عاج تازه‌تراش‌خورده فرق دارد. به همین دلیل باند به این دنتین ضعیف‌تر است و ریتنشن ماکروسکوپیک هم وجود ندارد. نرخ بالای شکست و لق شدن رستوریشن‌های سرویکال، پیش از آن‌که مسئله‌ی متریال باشد، مسئله‌ی سوبسترا است.

نقش در تصمیم‌گیری درمانی

تصمیم اول ترمیم کردن نیست، تصمیم اول تعیین فعال بودن یا نبودن ضایعه و شناسایی علت غالب است. ضایعه‌ی بدون علامت و پایدار را می‌توان با مدل مطالعه، عکس و پایش دوره‌ای تحت نظر گرفت. اندیکاسیون ترمیم وقتی مطرح می‌شود که حساسیت آزاردهنده باشد، عمق ضایعه ساختار دندان یا پالپ را تهدید کند، پلاک در آن تجمع کند، زیبایی درگیر باشد، یا ناحیه لازم باشد به‌عنوان مارژین یک رستوریشن پروتزی استفاده شود.

نکته‌ی حیاتی که اغلب جا می‌ماند این است: اگر منبع اسید، تکنیک و ابزار مسواک‌زدن، و در صورت وجود نیروی پارافانکشنال کنترل نشود، رستوریشن سرویکال فقط ظاهر مشکل را می‌پوشاند و خودش هم در همان محیط از بین می‌رود. هر ترمیمی که علت را دست‌نخورده باقی بگذارد، تعویق است، نه درمان.