Insight 57 — مدیریت کمبود فضای عمودی در بازسازی ایمپلنت خلفی

English

توضیح بالینی

کمبود شدید فضای اکلوزالی در ایمپلنت خلفی لزوماً به معنای تغییر سیستم اباتمنت و تحمیل هزینه‌ی قطعات پیشرفته به بیمار نیست؛ ترکیب تعدیل فک مقابل و اصلاح فرم مواد، همان فضا را تأمین می‌کند

در کیس‌های خلفی که با کمبود شدید فضای اکلوزالی (Interocclusal Space) مواجه هستیم، لزوماً نیازی به تغییر سیستم به Multi-Unit Abutment یا وارد کردن هزینه‌های سنگین به بیمار نیست. با تحلیل صحیح شرایط کلینیکی، تعدیل فضا با اصلاح رستوریشن فک مقابل و استفاده هوشمندانه از طراحی PFM به‌صورت سطح اکلوزال فلزی و باکال چینی، می‌توان بدون آسیب به اصول بیومکانیک، درمان را مدیریت کرد.

• شرح مورد
  این تصویر مربوط به اسکن دیجیتال بیمار است که لابراتوار جهت بررسی فرستاده. در ناحیه دندان ۶ پایین، با کمبود شدید فضای بین‌فکی مواجه هستیم. شرایط موجود به این صورت بود:
  
  ۱. فینیش‌لاین اباتمنت: تا حدود ۱.۵ میلی‌متر زیر لثه برده شده که عملاً حد نهایی ما برای مارجین زیرلثه‌ای است.
  
  ۲. ارتفاع اباتمنت: حدود ۳.۵ میلی‌متر گرفته شده، اما با این وجود، بالای اباتمنت با دندان‌های فک مقابل تداخل اکلوزالی دارد.
  
  پیشنهاد اولیه لابراتوار استفاده از Multi-Unit Abutment (MUA) و اسکن مجدد برای تبدیل پروتز به حالت پیچ‌شونده (Screw-Retained) بود.


• بررسی گزینه‌ها و چالش‌ها
  ۱. استفاده از Multi-Unit Abutment (MUA): اگرچه رفتن به سمت درمان پیچ‌شونده در فضاهای محدود منطقی است، اما بستن MUA در این کیس هزینه درمان را برای بیمار بسیار بالا می‌برد؛ فاکتوری که در مدیریت کلینیکی کیس نباید نادیده گرفته شود.
  
  ۲. استفاده از UCLA Abutment: به دلیل نیاز به ریخته‌گری و اسپلینت شدن واحدها به یکدیگر، دانسیته و دقت ابعادی نهایی مناسب نبود؛ این مسئله ریسک عدم تطابق (Non-passivity) را بالا می‌برد و ممکن بود رستوریشن‌ها به‌صورت اکتیو بنشینند.
  
  ۳. استفاده از اباتمنت Non-Hex: چون مسیر ورود ایمپلنت‌ها انحراف غیرعادی نسبت به هم نداشت، با اباتمنت Non-Hex شاید می‌شد کار را نشاند. ایده این بود که فینیش‌لاین را بیشتر زیر لثه ببریم تا امکان سمان کردن داخل دهان، خارج کردن رستوریشن برای پاکسازی کامل اضافه سمان، و سمان مجدد فراهم شود. اما این سیستم اباتمنت در قطعات در دسترس لابراتوار موجود نبود.


• تصمیم و مدیریت کلینیکی (Treatment Management)
  با توجه به این‌که روکش‌های فک مقابل بیمار PFM بودند، سناریوی هوشمندانه‌تری برای مدیریت فضای موجود انتخاب شد:
  
  ۱. تعدیل فضای فک مقابل: آماده‌سازی و آزادسازی مقدار جزئی فضا از دندان‌های مقابل در فک بالا.
  
  ۲. طراحی PFM به‌صورت باکال چینی: دستور ساخت روکش PFM به لابراتوار داده شد به طوری که در دندان انتهایی (که فضای کافی نداشت)، سطح اکلوزال کاملاً فلزی باشد و پرسلن تنها روی سطح باکال قرار گیرد. این کار ضخامت مورد نیاز سطح اکلوزال را به حداقل ممکن می‌رساند.
  
  نکته کلینیکی: اگر با تعدیل فک مقابل فضای کافی به دست آید، می‌توان روی سطح اکلوزال فلزی یک لایه باریک سرامیک کشید؛ در غیر این صورت، اکلوزال فلزی بهترین ضمانت برای عدم شکستگی پرسلن و حفظ بیومکانیک رستوریشن در فضای محدود خواهد بود.


• نتیجه عملی (Take-home Message)
  کمبود فضا در پروتزهای ایمپلنت همیشه به معنای تحمیل هزینه‌های سنگین قطعات پیشرفته به بیمار یا دست‌کاری‌های پیچیده نیست. گاهی با ترکیب دستکاری جزئی فک مقابل و اصلاح فرم مواد (مانند سطح اکلوزال فلزی و باکال چینی)، می‌توان یک پروتز قابل پیش‌بینی، باکیفیت و متناسب با شرایط بیمار تحویل داد.

محتوای این صفحه برای استفادهٔ آموزشی دندان‌پزشکان و دانشجویان دندان‌پزشکی تهیه شده است.