پست و کور NPG؛ آیا آلیاژ NPG سمی است و پستش زود درمی‌آید؟
این روزها در اینستاگرام پست‌های زیادی درباره‌ی پست و کور NPG دیده می‌شه. یکی می‌گه آلیاژ NPG سمیه، یکی می‌گه پستش زود درمیاد، یکی هم می‌پرسه وقتی RCT پشتش نیست چطور ازش استفاده می‌کنید. خیلی از این پست‌ها بیشتر دنبال اینن که یه حرف متفاوت بزنن و دیده بشن. ولی ما باید ببینیم حرفشون درسته یا نه، برای همین شواهد علمی موجود درباره‌ی NPG رو مرور کردم.
آلیاژ NPG چیست؟
NPG یه آلیاژ ریختگی بر پایه‌ی مسه. بیشتر از ۸۰ درصدش مسه [۱] و بقیه‌اش آلومینیوم و مقدار کمی از فلزات دیگه مثل نیکل و آهنه. کلمه‌ی Gold توی اسمش (Non-Precious Gold) فقط به رنگ طلایی‌اش برمی‌گرده. نسخه‌ی NPG+2 مقدار کمی طلا داره [۲]. در دندانپزشکی بیشتر برای ساخت پست و کور ریختگی استفاده می‌شه.
نظر ADA و FDA درباره‌ی NPG چیست؟
ADA آلیاژهای دندانی رو بر اساس مقدار فلز نجیبشون دسته‌بندی می‌کنه [۳]. NPG مثل Ni-Cr در دسته‌ی بیس متال قرار می‌گیره. سازنده در کاتالوگش نوشته که شورای مواد دندانی ADA این آلیاژ رو پذیرفته [۴]، ولی تأییدی برای این حرف از خود ADA پیدا نکردم. نظر یا توصیه‌ی دیگه‌ای هم از ADA درباره‌ی NPG ندیدم.
FDA به NPG اجازه‌ی فروش در بازار آمریکا رو داده [۵]. ولی این اجازه از مسیری به اسم 510(k) گرفته شده که مسیر ساده‌تریه. توی این مسیر، سازنده فقط باید نشون بده محصولش شبیه محصولاتیه که از قبل توی بازار بودن [۲]. پس مجوز FDA یعنی فروش NPG قانونیه، ولی چیزی درباره‌ی سالم بودن یا دوام پستش به ما نمی‌گه.
آیا پست و کور NPG سمی است؟
این حرف یه بخش درست داره. مطالعات آزمایشگاهی نشون دادن NPG راحت‌تر از Ni-Cr دچار کوروژن می‌شه [۶]. در یه مطالعه روی NPG+2، آلیاژ در محیط اسیدی مقدار زیادی یون مس، آلومینیوم و نیکل آزاد کرد و محصولات کوروژنش برای سلول‌ها سمی بودن [۷]. یه مطالعه‌ی داخل دهانی هم نشون داده این آلیاژها در جاهایی از دهان که خودبه‌خود تمیز نمی‌شن بیشتر دچار کوروژن می‌شن [۸].
پستی که سمان شده و کراونش خوب سیل شده با بزاق تماسی نداره. ولی اگه ریزنشت پیش بیاد، به نظر من شرایطش به همین وضعیت نزدیک می‌شه.
با این حال از «کوروژن داره» تا «برای بیمار سمیه» راه زیادیه. یافته‌های سمیت همه آزمایشگاهی‌ان [۶، ۷]، و مطالعه‌ی داخل دهانی هم فقط کوروژن رو نشون داده، نه آسیب به بافت رو [۸]. در مطالعه‌ای که سه آلیاژ رو با هم مقایسه کرده، NPG از یه آلیاژ مسی دیگه سازگارتر بود، ولی به Ni-Cr نمی‌رسید و نویسنده‌ها Ni-Cr رو انتخاب اول دونستن [۶]. در جستجوی PubMed هم گزارشی از آسیب به بیمار پیدا نکردم.
آیا پست NPG زود درمی‌آید؟
برای این حرف شاهد مستقیمی پیدا نکردم. فقط یه مطالعه گیر پست NPG رو مستقیم با Ni-Cr مقایسه کرده و تفاوت معناداری ندیده [۹]. ممکنه کوروژن به‌مرور اتصال پست و سمان رو ضعیف کنه، ولی مطالعه‌ای که این رو اندازه گرفته باشه پیدا نکردم.
NPG کارآزمایی بالینی (RCT) ندارد؛ پس نباید استفاده کرد؟
سؤال به‌جاییه، ولی باید دید با همین معیار وضع بقیه‌ی مواد چطوره. در جستجوی PubMed، برای پست Ni-Cr هم RCT اختصاصی پیدا نکردم و نتایج آزمایشگاهی بودن. کارآزمایی‌های بالینی معمولاً نوع پست‌ها رو با هم مقایسه کردن، مثلاً ریختگی با فایبر، نه نوع آلیاژ رو. پس اگه RCT شرط استفاده باشه، Ni-Cr هم از این فیلتر رد نمی‌شه.
ولی این به معنی برابر بودن دو آلیاژ نیست. هر آلیاژ ریختگی باید الزامات استاندارد ISO 22674 رو داشته باشه، از جمله در مقدار یونی که آزاد می‌کنه [۱۰]. شاهد مستقلی پیدا نکردم که NPG این الزام رو برآورده کنه، و داده‌های آزمایشگاهی کوروژن هم به نفعش نیست [۶، ۷]. پس مشکل NPG نداشتن RCT نیست. مشکلش اینه که همین شواهد آزمایشگاهیِ موجود، ضعفش رو در برابر کوروژن نشون می‌دن.
آیا مدول الاستیسیته‌ی NPG از ریشه محافظت می‌کند؟
این حرف طرفدارهای NPG هم ثابت نشده. مدول الاستیسیته‌ی این آلیاژها از Ni-Cr کمتره و به عاج نزدیک‌تره [۱]، ولی هنوز چند برابر عاجه [۱۱]. نتایج مقاومت به شکست هم با هم نمی‌خونن. چند مطالعه NPG رو قوی‌تر از Ni-Cr نشون دادن [۱، ۱۲، ۱۳]، یکی Ni-Cr رو قوی‌تر [۹]، و یکی هم تفاوتی بینشون ندیده [۱۴].
پست و کور NPG؛ شواهد چه می‌گویند؟
| ادعا | شواهد چه می‌گن | وضعیت |
|---|---|---|
| NPG سمیه | کوروژن و آزادسازی یون در آزمایشگاه دیده شده [۶، ۷]، ولی گزارشی از آسیب به بیمار پیدا نشد | ثابت نشده |
| پست NPG زود درمیاد | تنها مطالعه‌ی مقایسه‌ای تفاوتی در گیر ندیده [۹] | شاهد نداره |
| RCT نداره، پس نباید استفاده کرد | برای پست Ni-Cr هم RCT اختصاصی پیدا نشد | برای Ni-Cr هم صدق می‌کنه |
| مدول الاستیسیته‌اش از ریشه محافظت می‌کنه | نتایج مقاومت به شکست متناقضه [۱، ۹، ۱۲، ۱۳، ۱۴] | ثابت نشده |
| NPG راحت‌تر از Ni-Cr دچار کوروژن می‌شه | مطالعه‌ی آزمایشگاهی مستقیم همین رو نشون داده [۶] | شاهد آزمایشگاهی داره |
نه سمی بودن NPG برای بیمار ثابت شده، نه زود درآمدن پستش، نه برتری مکانیکیش. چیزی که شواهد آزمایشگاهی نشون می‌دن اینه که NPG نسبت به Ni-Cr راحت‌تر دچار کوروژن می‌شه [۶]. این برای تیتر ترسناک کافی نیست، ولی دلیل خوبیه که اگه انتخاب داریم، Ni-Cr رو ترجیح بدیم.
∆ منابع
مطالعات PubMed بر اساس ابسترکت بررسی شده‌اند.
- مقاومت به شکست سانترال با پست NPG و Ni-Cr، و ترکیب NPG (ابسترکت): PubMed 29807967
- مجوز FDA برای NPG+2: K972971
- طبقه‌بندی ADA: Materials for Indirect Restorations
- ادعای سازنده درباره‌ی پذیرش ADA: کاتالوگ Aalba Dent
- مجوز FDA برای NPG: K863782
- کوروژن و سمیت سلولی، NPG در برابر Ni-Cr (ابسترکت): PubMed 41210404
- آزادسازی یون و سمیت NPG+2 (ابسترکت): PubMed 18546197
- کوروژن داخل دهانی آلیاژهای مس‌آلومینیوم (ابسترکت): PubMed 11005911
- گیر، و مقاومت به شکست به نفع Ni-Cr (ابسترکت): PubMed 26046108
- الزام ISO 22674 درباره‌ی آزادسازی یون (به نقل از مقاله، نه متن خود استاندارد): Ion release from three different dental alloys
- مدول الاستیسیته‌ی آلیاژهای آزمایشی مس، آلومینیوم و نیکل، نه خود NPG (ابسترکت): PubMed 25006386
- مقاومت به شکست پرمولر به نفع NPG (ابسترکت): PubMed 28808455، DOI
- مقاومت به شکست به نفع NPG (ابسترکت): Journal of Dental Biomaterial 2014
- بدون تفاوت در مقاومت به شکست: Nodehi و همکاران، مجله‌ی دانشکده‌ی دندانپزشکی مشهد، ۲۰۲۳