تاوانِ نشستِ ناقص: از تنظیم اکلوژنِ اشتباه تا دندان Hopeless

English

بیمار با روکشِ در دست مراجعه کردند و تصور می‌کردند روکشِ دندان ۶ را ما برایشان کار کرده بودیم. بررسی پرونده نشان داد که کار ما، ایمپلنت دندان ۵ بوده است. حدس اولیه صرفاً از روی بررسی خود روکشِ افتاده، خطای نشست در زمان تحویل (Delivery) بود که پس از تهیه عکس و معاینه، تایید شد دندان پایه به دلیل پوسیدگی‌های وسیع، هوپلس (Hopeless) شده است.

شرح مراجعه.

بیمار با شکایت از افتادن روکش مراجعه کردند. تصورشان این بود که این روکش را ما قبلاً برایشان گذاشته‌ایم. با بررسی پرونده مشخص شد کاری که ما انجام داده بودیم ایمپلنت دندان ۵ بوده و این روکشی که افتاده متعلق به دندان ۶ است که توسط همکار دیگری (در شهر خود بیمار که فاصله زیادی تا مطب ما دارد) انجام شده بود.

در پرونده ثبت کرده بودم که چند سال پیش، در ویزیت قبلی، پریدگی روکش ۶ و درد ناحیه پروگزیمال (به دلیل Food Impaction) را دیده بودم و به بیمار لزوم تعویض آن را گوشزد کرده بودم. با توجه به اینکه بیمار مسیر طولانی را آمده بودند، به ایشان گفتم حالا که تا اینجا آمده‌اید، یک عکس بگیرید تا وضعیت را بررسی کنم و اگر تمایل داشتید، درمان مجدد را شروع کنیم.

ارزیابی بالینی و تصمیم‌گیری.

• فکت‌های بالینی (Clinical Facts):
  معاینه‌ی خودِ روکشِ افتاده نشان‌دهنده‌ی تجمعِ حجمِ زیادی از سمان در ناحیه‌ی پالاتالِ روکش بود. سطح اکلوزالِ روکش هم به شدت تراش خورده بود. در هیستوری، وقتی از بیمار پرسیدم چرا قبلاً که گفتم روکش شکسته عوضش نکردید، گفتند: «دکترم یک دندان‌هایی را تراشید و مشکل حل شد».
• تفسیر و استدلال ما (Interpretation):
  پیش از دیدن عکس و صرفاً با دیدن تجمع سمان در پالاتالِ روکش و تراش شدید اکلوزالِ آن، حدس زدم روکش در جلسه‌ی تحویل از سمت پالاتال خوب ننشسته است (Incomplete Seating). این عدم نشست باعث بلندی روکش شده و دندانپزشک قبلی برای برقراری اکلوژن، سطح اکلوزال را به شدت اصلاح کرده است.

  در مورد ادعای بیمار مبنی بر «حل شدن مشکل» در گذشته، استدلال من این است که بیمار صرفاً برطرف شدنِ «درد» را به عنوان حلِ مشکل در نظر گرفته است. احتمالاً همکار قبلی با تراشیدن پلانجر کاسپ (Plunger Cusp) باعث شده درد بیمار بیفتد، اما گیر غذایی (Food Impaction) پابرجا مانده و همین موضوع سرعتِ ایجاد پوسیدگی‌ها را به شدت بالا برده است.

تایید بالینی و طرح درمان.

منتظر عکس ماندم. وقتی بیمار عکس را آورد و معاینه کلینیکی هم انجام شد، فرضیه‌ام کاملاً تایید شد: عدم نشست روکش باعث ایجاد پوسیدگی‌های بسیار عمیق در پروگزیمال‌های دندان ۶ شده بود.

به دلیل وسعت تخریب نسج، دندان ۶ از نظرم غیرقابل نگهداری (Hopeless) ارزیابی شد و مسیر درمان مجدد برای این دندان بسته است. طرح درمان، خارج کردن دندان و جایگزینی آن با ایمپلنت است.

️Clinical Tip: در جلسه‌ی تحویلِ رستوریشن، اگر با بلندیِ غیرمنطقی در اکلوژن مواجه شدید، پیش از برداشتنِ توربین و تراشِ اکلوزالِ روکش، حتماً نشستِ کاملِ مارجین‌ها (مخصوصاً در نواحیِ دور از دید مثل پالاتال و دیستال) را چک کنید. تنظیم اکلوژن برای روکشی که ننشسته، صرفاً پاک کردن صورت‌مسئله است و به قیمتِ ایجاد پوسیدگی‌های خاموش و از دست رفتنِ دندانِ پایه‌ی بیمار تمام می‌شود.

محتوای این صفحه برای استفادهٔ آموزشی دندان‌پزشکان و دانشجویان دندان‌پزشکی تهیه شده است.